Een abces is een vervelend en soms pijnlijk gezondheidsprobleem waar veel mensen mee te maken krijgen. Maar wat is een abces precies, hoe herken je het, en waarom ontstaat het eigenlijk? In dit artikel leggen we uit wat een abces is, welke oorzaken en symptomen erbij horen, en in welke lichaamsdelen abcessen vaak voorkomen. Ook geven we praktische informatie voor iedereen die meer wil weten over deze ontstekingsvorm.

Afbeelding: Voorbeeld van een abces op de huid
Wat is een abces? Oorzaken, symptomen en uitleg
Een abces is een ophoping van pus die ontstaat door een ontsteking, meestal veroorzaakt door een bacteriële infectie. Het lichaam reageert op de indringers door witte bloedcellen naar het getroffen gebied te sturen. Die bestrijden de bacteriën, maar er blijven dode cellen, bacteriën en weefselresten over die samen pus vormen. Dit wordt ingekapseld door het lichaam, zodat de infectie zich niet verder kan verspreiden.
Veelvoorkomende oorzaken van een abces zijn wondjes, verstopte talgkliertjes, geïnfecteerde haarzakjes of mondproblemen zoals gaatjes of tandvleesontstekingen. Mensen met een verminderde weerstand of een chronische aandoening lopen meer kans op het ontwikkelen van abcessen. Ook een slechte hygiëne of het niet goed behandelen van kleine wondjes kan bijdragen aan het ontstaan van een abces.
De symptomen van een abces zijn vrij duidelijk. Meestal ontstaat er een rode, warme en pijnlijke zwelling die in korte tijd groter kan worden. Soms is het midden van het abces zacht en kun je een witgele pusophoping zien. De huid rondom het abces kan gespannen aanvoelen, en sommige mensen krijgen koorts of voelen zich ziek als de infectie zich uitbreidt. Het is belangrijk een abces niet zelf te openen, omdat de bacteriën zich daardoor kunnen verspreiden.
Hoe ontstaat een abces en waar komt het vaak voor?
Een abces ontstaat wanneer bacteriën via kleine wondjes, sneetjes of andere huidbeschadigingen het lichaam binnendringen. Het afweersysteem probeert de bacteriën te vernietigen, maar als dat niet lukt, ontwikkelt zich een lokale ontstekingsreactie. Hierdoor wordt het geïnfecteerde gebied ingekapseld en vult zich met pus. Dit pus bestaat uit witte bloedcellen, bacteriën en afgestorven weefsel.
Abcessen kunnen overal in het lichaam ontstaan, maar sommige plekken zijn gevoeliger dan andere. Veelvoorkomende locaties zijn de huid (vooral op billen, oksels, liezen en rug), het gebit (tand- of tandvleesabces), en inwendige organen zoals de lever of longen. Bij mensen met acne kunnen abcessen ook ontstaan in de vorm van diepe ontstekingen onder de huid. Ook bij mensen met een verminderde weerstand komen abcessen vaker voor.
Het herkennen van een abces is belangrijk voor een goede behandeling. Op de huid voelt een abces vaak aan als een pijnlijke, warme en gezwollen bult. In het mondgebied kan er sprake zijn van hevige kiespijn en zwelling. Een abces kan spontaan openbarsten en leeglopen, maar het is veiliger om een arts naar het abces te laten kijken. Soms is een chirurgische ingreep nodig of wordt antibiotica voorgeschreven om de infectie onder controle te krijgen.
Een abces is dus een afgebakende, met pus gevulde ontsteking die meestal door bacteriën wordt veroorzaakt. Hoewel een abces er onschuldig uit kan zien, kan het zonder juiste behandeling tot ernstige complicaties leiden. Het is daarom belangrijk om bij klachten tijdig een arts te raadplegen en niet zelf te gaan knijpen of snijden. Met de juiste zorg is een abces meestal goed te behandelen en kun je verdere problemen voorkomen.
